• 07/12/2019 10:39 53

Umuntu, ngo ni umuntu iyo yigenga – Filozofiya

  • Umuntu ni we utanga icyuho cyo kugirwa imbohe
  •  Ibyinshi u Rwanda rwagezeho, ni ugereranyije n’aho rwavaga
  •  Iterambere ry’u Rwanda si ibintu, u Rwanda ni abantu
  •  Ikibazo cy’amoko uretse ko ari kibi, kinateye isoni n’urubwa
  • Uwiga aruta uwanga ariko n’uwiga nabi arutwa n’utiga na busa

Mu gihe Abanyarwanda bitegure kwizihiza umunsi wabo wo kwibohoza, Umuseke waganiye na Professeur Isaie Nzeyimana umuhanga ufite impamyabumenyi y’ikirenga muri Philosophie akaba umwarimu muri Kaminuza atubwira icyo kwibohoza aricyo, inzego kwibohora kugaragariraho, n’inama urubyiruko rwakurikiza ngo intego z’uku kwibohora zizarambe.

Yavuze ko kugira ngo urubyiruko ruzakomeze ibyiza byazanywe no kwibohora birusaba kwiga neza no gukora ntirushake gukira vuba rudakoze ngo rubivunikire.

Prof Isaie Nzeyimana umuhanga muri Philosophie
Prof Isaie Nzeyimana umuhanga muri Philosophie

UM– USEKE: Muri Philosophie kwibohora ni ijambo muha ikihe gisobanuro?

Prof Isaie:  Ijambo ubwaryo si rishya. Kuva Philosophie itangira yibanze ku bumenyi bw’ibiriho byose, ku bumenyi bw’abantu, kubaremamo impamvu zo kwigenga no kwibutsa abami n’ingoma z’igitugu ko nyamara umuntu ari umuntu iyo yigenga. Philosophie yigishije ko hari ubwigenge bw’imbere mu mutima, butabangikana n’amarangamutima y’inabi n’ibindi byose by’imizi y’inabi, umuntu kuri we no ku bandi.

Yigishije ko hari n’ubwigenge bukumira undi wese waturuka hanze, yaba undi muntu cyangwa Leta  yakwitiranya abantu n’ibintu, abantu bakaba bagirwa nk’ibikoresho by’izindi nyungu.

Mu Rwanda ijambo « Kwibohoza » ryagize amateka yihariye, ari nayo aryongerera icyo rivuga. Mu mvugo kwibohoza, wihuse wagira ngo hari undi wundi umuntu yibohozaho. Mu mvugo kwibohoza hakubiyemo uwibohoza, uwo yibohozaho n’icyo yibohozamo.

Umuntu niwe wibohoza ubwe, yibohoza kuri we ubwe. Mu mvugo iremereye byakwitwa kwisubiraho. Ubishyize ku Rwanda, u Rwanda nirwo ubwarwo rwibohoza, rwibohoza kuri rwo, rwivanaho icyo ari cyo cyose cyidasa n’uko rushaka kumera. Iyo umuntu yamaze kugira ubwigenge kuri we ubwe, iyo igihugu cyamaze kugira ubwigenge kuri cyo ubwacyo, biba bihagije.

 Ntawundi muntu, nta kindi gihugu gishobora kumwubahuka ngo kibumubuze. Akenshi umuntu, cyangwa igihugu ubwacyo, nicyo gitangira icyuho cyo kugirwa imbohe. Ubwigenge kandi si ikindi, ni ukugendera ku kuri, ni ugukora igikwiye.

 

UM– USEKE : Imyaka 24 Jenoside yakorewe Abatutsi irangiye, ni ibiki byerekana ko Abanyarwanda bibohoye koko?

Prof Isaie: Abanyarwanda ntibibohoye koko. Kwibohoza ni inzira. Inzira ntirangira. Ibamo kugenda, kuyoba, kuyoboza, gukomeza. Icyangombwa ni uko kuri iyo nzira, ugenda aba azi aho ajya, k’uburyo niyo yayoba, niyo hakagira umuyobya cyangwa umukerereza, yamubwira ati « Nyamara si aho najyaga ».

-Kuba Abanyarwanda, nyuma ya Jenoside, barongeye bakabana, ni ikimenyetso gikomeye cyo kwibohoza, cyo kwisubiraho. Kuba umunyarwanda aho anyuze hose, haba mu gihugu cyangwa hanze y’igihugu, atakireberwa kuri Jenocide no kuri Gacaca ahubwo akareberwa ku zindi politike zishobora kuvuga « oya » cyangwa « yego », « birakwiye » cyangwa « ntibikwiye », kandi bikaba byakumvikana bityo, nabyo ni ikindi kimenyetso.

-Kuba u Rwanda rutagishingiye ubucuti ku bihugu byari byararukoronije, ahubwo nabyo bikaba ibihugu by’inshuti mu bindi, ni ikimenyetso.  

-Kuba u Rwanda rushobora kwihitiramo inshuti, na politike z’imbere n’izo hanze rukurikiza, izo rureka, n’izo ruba rwimye amatwi gusa ngo rubanze rurebe aho zerekera, kuba rushobora kwisubiraho kuri politike zimwe na zimwe cyane cyane ku zo hanze, bitewe nuko impamvu rwari rwarafatiyeho ibyemezo zahindutse, nabyo ni ikimenyetso cy’ubwigenge. 

-Ikindi kimenyetso ni injyana igaragara mu Banyarwanda, mu nzego, no muri politike zinyuranye. Kuba  abanyarwanda bashyira hamwe, bakumvikana ku byo bagiye gukorera hamwe  ku buryo usanga mu gihugu hose hari ibihe usanga Abanyarwanda bose bahugiye ku gikorwa cyimwe, aho unyuze hose ugasanga bari ho barakora bimwe, kandi babikora kimwe, ukabona  imisozi yose bayitunganya kimwe, iyo njyana nayo ni ikimenyetso.

 Ariko na none ibyinshi u Rwanda rwagezeho, ni ugereranyije n’aho rwavaga. Ntirurigereranya n’aho rugomba kuba rujya.  Nyuma ya Jenoside u Rwanda rwagize igihe cyo gusana imitima n’ibintu. Mu byo u Rwanda rukora rumaze no kugeraho, ibyinshi biracyari iby’ibanze, umuntu wese yagombye ahubwo kuba afite.

Muri rusange ibiribwa, amazi, gutura, kwivuza, imihanda, byose biba ari iby’ibanze. Ku ngero, hari ugutura by’ibanze, ariko  hari no gutura biba birenzeho, biba bitakiri iby’ibanze gusa ; hari ukwivuza biba ari iby’ibanze, ariko hari n’ibiba birenze bitari iby’ibanze gusa. Ingero mu birenze iby’ibanze gusa zirahari mu Rwanda, ariko zikwiye no kongerwa.

 Mu kerekezo kigiye gukurikira, hakwiye gushyirwaho na politike n’inzego zidakora iby’ibanze gusa, ahubwo n’ibirenze iby’ibanze. Buri Kigo, buri Minisiteri, buri politike ikwiye kwerekana ibikorwa by’ibanze kuko bigikenewe, ariko n’ibirenze kuba iby’ibanze gusa, nubwo byasaba ko mu ntangiriro bitangira ari bike ariko nabyo bikagaragara.

UM– USEKE :Ni ibihe bititondewe byakoma mu nkokora iterambere u Rwanda rwimirije imbere? 

Prof Isaie: Iterambere si ibikorwa byagezweho gusa. Iterambere ni ibikorwa, ababikoze, n’uburyo babigezeho.  Iyo habuzemo na kimwe, iterambere ntiriba ryuzuye. Buriya hari igitandukanya abakoloni aho bagiye baba hose na Leta zigenga. Abakoloni bubatse ibintu, ariko bibagiwe abantu; bubatse ibintu, ariko mu buryo budakwiriye umuntu; bashakaga ibintu, ariko badakeneye cyane abantu. Iterambere ry’u Rwanda si ibintu, u Rwanda ni abantu, abantu nabo bakagira ibintu.

UM– USEKE : Ni izihe nama ngo urugendo rwo kwibohora rukomeze rugeze u Rwanda ku iterambere?

Prof Isaie : Hari ugukumira burundu ikibazo cy’amoko. Ubushakashatsi bukomeza gukorwa n’inzego zishinzwe ubumwe n’ubwiyunge bw’Abanyarwanda bukomeza kugaragaza ko hari Abanyarwanda bagitsimbaraye ku moko yabo n’ay’abandi. Hakwiye ubundi bushakashatsi bubaza impamvu zibatera kubutsimbararaho. Bugakorwa  nta rwicyekwe, mu bwisanzure kuko ni ikibazo. Niyo baba ari bake burya ikibi ntikiba gike. Nyuma abakora Politike bakamenya aho bongera gushyira imbaraga.

Ikibazo cy’amoko uretse ko ari kibi, kinateye isoni n’urubwa. Ubushakashatsi bukwiye no kumenya impamvu.

Ikibazo cy’amoko kandi cyigendana n’imyaka. Ku bakigaragaraho icyo kibazo, buri cyiciro cy’imyaka, bitewe n’ubwoko cyabwiwe ko giherereyemo, gifite ibisobanuro cyatanga, nacyo kikaba cyahabwa ibindi.

Hari ukubaka inzego n’abantu bazikoramo. Ntawuramenya neza niba ari abantu bubaka inzego cyangwa ari inzego zubaka abantu.

Ariko hari ikigaragara nk’urugero: Abanyarwanda bakunze kwibutswa ko bakunze gukererwa no kugenda buhoro; iyo ugenda inyuma y’Umunyarwanda usanzwe wagira ngo rimwe na rimwe aba yibagiwe aho yari agiye.

Ariko abanyarwanda ntibakererwa mu ngendo za Volcano cyangwa iza Virunga, ntibakererwa ku bibuga by’indege. None twasanga inzego nazo zirema abantu !

Ariko uko iteramberere rijyenda ryihuta usanga inzego zihindura umuntu nk’imashini, ibyo nabyo akabitakazo ubumuntu bwe, ubuntu, urugwiro. Kubona umuntu ufitiye undi urugwiro mu byo akora ni ko kuba umuntu. Inzego zubakirwa abantu, zikarangwa n’urugwiro ku bazikoramo, ku bazikoranamo, no ku bazigana.

UM– USEKE :Urubyiruko mubona rwazabyitwaramo rute ?

Prof Isaie: Urubyiruko rumaze kubona ko kubaho, kuba mu Rwanda atari imiteto, atari imikino. Iyo ni intambwe. Ikibazo urubyiruko rusigaranye ni ukumenya aho rwashakira ibisubizo.

Utuyira tw’ubusamo twa ‘nanjye nkire nka kanaka’ umaze imyaka ye yose yubaka ubuntu, yubaka uburyo bwo gukora neza kandi vuba, yubaka ubucuti n’abantu bamufashije kubona ibintu, utwo tuyira si utwo kwitorezamo.

Kwinuba no kutita ibintu uko byitwa nabyo biracyari ikibazo. Urugero : ujya kumva ukumva umusore cyangwa inkumi ngo Igihugu cyarakoronijwe;  wamubaza uti : n’ubu se kiracyakoronijwe? ati yego turi muri “néocolonialisme”.

Kwita ibintu muri iyo mvugo ni ukutabyumva neza. Ni ukubiha inyito utagira icyo ukoraho. Ubu si ubukoloni cyangwa ingarukabukoroni, ni imbaraga z’ubwenge, n’ubupfura, z’umutima, wazigira ukazubahirwa, ukaba wanazitinyirwa, wazibura ukajya uhora ubuzwa epfo na ruguru. Niko bigenda ku bantu, ni nako bigenda ku bihugu.

Hari ukwinuba ngo amafaranga yo ku isi yikubiwe na bamwe. None se ugire ute! Ariko na none, amafaranga ntabaho.

Amafaranga ni uburyo abantu bashatse bwo kugereranya ibintu no kubiguranisha. N’uyafite wese aba ayabikiye icyo yayaguranisha. Mu mabanki hari amafaranga, hahora hakinguye, hategereje uwagira icyo afite gituma ayavanamo. Amafaranga ntatagwa, araguranishwa. Ikibazo rero ni ukugira ubwenge n’ubushobozi byatuma ubona icyo ukora cyatuma ufite amafaranga mugurana, ni ukumenya icyo ufite amafaranga ayategerejemo, ukakibona, akayaguha.

Hari ugukomeza guhugira ku mipaka y’u Rwanda gusa, kandi Politike mpuzamahanga y’u Rwanda ihora yagura imbibi n’imipaka by’u Rwanda.

Hari ukwiga nabi. Nta kibi nk’ubwenge bwapfubye cyangwa bwapfubijwe. Aho abanyarwanda bavuga ngo « uwiga aruta uwanga », bagombye no kuvuga ngo « uwiga nabi arutwa n’utiga na busa ». Uko uburyo bwo kumenya ubwenge bugenda buba bwinshi, n’ubwenge bwagombye kurushaho kugenda bwiyongera. Ku wize neza, n’iyo akoze na gato, agakora neza, kakamuhira.

UM– USEKE : Murakoze Mwarimu

Prof Isaie : Murakoze namwe mugire amahoro y’Imana


0 Igitekerezo

  • Nibyo umuntu aba umuntu ari uko afite ubusugire n’ubwisanzure. Naho ingaruzwamuheto ititekerereza iyo ushatse uyishishuraho uruhu rw’ubumuntu n’ubuntu, ikakaba inyamaswa iri hanyuma y’izindi, itanagirira imbabazi ibibondo byayo, ababyeyi cyangwa abavandimwe iyo ibitegetswe. Maze wa mugani wa”homo homini lupus” (umuntu ni ikirura ku wundi) ugakora pe!

    • Mbega ibitekerezo. Ndumiwe. Kwiga nabi birutwa no kutiga. Abantu nibo bubaka inzego cg ni inzego zubaka abantu…

  • Abanyarwanda bigenga mu mibereho yabo buriya ni nka bangahe ra!! Abadafite ayo mahirwe ubwo ku bwa Philosophe Nizeyimana si abantu buzuye!! Ubanza ari bimwe twita gupfa uhagaze cyangwa gushira wumva.

  • Arakoze prof. ISAE kuri izi nyigisho, byose ibyo yavuze nukuri ariko yadusigiye urujijo ngirango umuseke nubishobora cg nawe nasoma comments amfashe kumva no guhuza ibi bintu :
    Nkurikije ibyo avuga yemeza ko imbaraga nigitinyiro no gutera imbere biva mubwege numutima ibyo nukuri ariko hari contradictions muburyo asobanukiwe ibintu cg adufashe kubihuza cg azakore indi nyandiko amfashe kumva ibi
    1. Inzego zubaka abantu cg abantu nibo bubaka inzego, niba inzego zubaka abantu wa muntu ntabwigenge agira ahubwo aba umucakara wufite ububasha kuri izi nzego (umuco, ubuyobozi, amafranga,… Nizindi ngirango arazumva nizindi institutions)
    2. Ngo nta neocolonilisme ibaho, muri theory shyashya kandi ndabizi ko azizi neocolonilisme singombwa ko ari umuntu wo hanze uza ahubwo nuburyo bwimibanire hagati yabantu, batira imitekerereze na model nkizabakoloni baba bakoreshwa cg bo ubwabo bikorera kugirango ba control za nzego zirema abantu uko bo bifuza ko baba, nkuko uvuga gukora ibintu bisa gusa nikimenyetso cya mbere iyo ari byiza nisawa iyo ari bibi dufite experience nyinshi
    3. Uti ubusugire nibwigenge mu gutegereza, ese ubu busugire umuntu abubuzwa niki? Ese koko umuntu yabona ubwigenge? Ese ubwigenge mu mitekerereze bugaragazwa niki? Kimwe muri byo ni freedom of speech, kugira uruhare mugufata ibyemezo bireba ubuzima bwawe nubwabandi,….. Ese kwigenga bigarukira he?
    4. Ati amafranga uburyo bwo kuyabona nuyafite icyo ashaka, nubwo ibyo yavuze ari ibyo akenshi uyaguha abashaka kugutekerereza cg kugukoloniza muburyo bumwe cg ubundi kuko ibyo avuga biba hagati yabantu nibihugu niba ari ukuri twaba tubona ishusho itandukanye niyo tubona ubu
    5. Kuvuga ko ubwenge ari bwo buguha ubudahangarwa nigitinyiro nibyo, ariko iyo philosophe yari iya kera arabizi kandi atabisobanukiwe azadufashe kubyumva neza niba ubwenge butuma umuntu azamuka mu ntera kandi bukamuha ubudahangarwa, ubwenge nimbaraga nibyo ariko izo Mbaraga zikenerwa nabafite ububasha kuri za nzego zirema abantu bityo ibi nkaba musaba ko yadusobanurira niba ubwenge gusa buhagije? Ese abihuza gute nuburyo inzego nubwenge bikorana? Ngirango arazi theory zubwenge nubudahangarwa ko ari zimwe muzakomeje ubukoloni, nubwami mubihe byahise kugeza aho abantu babonye ko inzego uburyo ziteye arizo zigira uruhare mukurema abantu ari nabwo impinduramatwara yubwigenge mu mitekerereze nkuko yabivuze haruguru (democracy) zatangiye ibintu bigahinduka ibyari ubwenge buvukanwa bigasimburwa no guhindura inzego, wenda aha kutabyumva nuko ibintu ninzego nubusumbane byahuzwaga nimiterere karemano ari ho havaga logic yimana na shitani, ikibi nicyiza, ubwoko busumba ubundi, umugore /numugabo ngirango prof we abizi kundusha arahita abyumva, nonese prof ubu ubwenge gusa mubibera mu isi nibwo bukora gusa, niba aribyo ubu twavuga ko ishusho yisi mu minsi Iri imbere izaba imeze ite?
    6. Nibyo kwiga nabi birutwa no kutiga, ibi byo akenshi nukuri kuko bitera ubujiji kandi butera umubabaro kuko umubabaro uzanwa no kutamenya igihishwe mubwenge biakagutera gukoresha intege nyinshi zidafite icyerekezo ukisanga muri gereza yimitekerereze akenshi ikuganisha muri gereza yinzego za leta kubera frustration nubuyobe bukujyana mucyaha ibi aha nkemeranya na prof koko ko ubwenge ari imbaraga zitera igitinyiro, niyo mpamvu nta leta nimwe ireka inzego zuburezi ngo zigenge kuko leta zatakaza ubudahangarwa kuko company cg umuntu watanga ubwenge niwe wakwigarurira isi kubera ko abanyabwenge ari imbaraga, aha rero prof niho mbaza ikibazo kindi nti ubwenge niki? Nubwigirwa mu ishuri nahari ho hose, nubuvukanwa ese uko bwaba bumeze kose wabubona za nzego uvuga zitabugizemo uruhare ese niba zibugizemo uruhare ntizigira nuruhare muri kwa kwigenga kwimitekerereze?
    Ntegereje ibisubizo byawe

    Asante gusa izi nkuru nizubwenge umuseke.rw congratulations mujye mushaka abantu nkaba bafasha abantu gutekereza kure yibyo tubona bisanzwe bihishe ukuri kwinshi aribwo bwa bwenge prof avuga buturinda kubabara kuko iyo ububonye biri mu biguha ubwigenge mu mitekerereze
    Thx

    • @UK! Thanks for your comments! Gusa kimwe cyo navuga kwiga ni ingenzi pe! Urebye ibitekerezo bya prof uburyo bitondetse, wakwifuza ko uwo ukunda wese yakwiga akagera kure. Gusa nyine nk’uko ubivuze muri comments, amashuli y’ubu ayoborwa na za leta ndetse akenshi atari na za leta nto , ahubwo za leta zikomeye ku isi! ibituma ubwenge bwo mu mashuli nabwo busigaye bugendera ku bitekerezo by’izo leta! Aho bitandukanye n’abanyabwenge ba kera, wasanganga ibitekerezo byabo byari bihabanye na politiki z’amami yariho icyo gihe, bigatuma batarebana neza, aliko akenshi bitewe n’uko babaga bagaragaza ukuri kw’ibyagakozwe. Prof nawe ni byiza yatwigishije aliko nabonye atagiye asobanura neza niba wenda nawe hari ibyo yagiye akatira kubw’inyungu z’imbaraga zitari iz’ubwenge simbizi. Gusa ibi biganiro nk’ibi bajye babigira imbwirwaruhame, ababishoboye babijyemo nibwo byagira umusaruro ugaragara.

    • wowe uteye urujijo no kurusha profeseri. philozophi ni ukuviringa, gucurika no kurindagiza….ngo umuntu numuntu ariko sumuntu kuko ubumuntu bubabwo iyo bwuzuye. ibyo byaduha ubugari nisosi usibye gutungwa nibyabandi?

  • Harya mu Rwanda turigenga, twabonye ubwigenge? Ko ntanumuyobozi numwe nigeze numva abivuga ejobundi le 1/7 se?

  • Kumenya niba ari abantu bubaka inzego cyangwa niba arizo zibubaka muri Africa biroroshye cyane uje wese azana inzego ze yahirima agahirimana nazo.

  • @Rwasabuatare, Muvandimwe ibyo utumva nukabyake agaciro kabyo kuko nibyabindi twavugaga byubwenge ibiri aha nukugirango twumve imibereho yacu aribyo umuseke udufasha batuzanira abahanga nkaba ngaba none wowe ubijanye mu bugari nisosi ibyo prof. yavugaga bigusohoreyeho hhhhhhh uwasoma comment yawe yaseka agapfa neza neza ario ntacyo gusa nakugira inama kujya uvoma ubwenge cg usesengure urebe uti ibi harimo iyihe nyigisho cyangwa ubwo wunguye iki abasomyi nubwo ari uburenganzira bwawe kugaragaza icyo utekereza , nibavuguha ijambo ujye urifate , nurifata nukavuge ubusa izi ninama zabasokuruza. Nakugira inama yo kwitoza kuganira neza kuri izi mbuga kuko aho isi ijya nizo tuzajya duhuriraho tuganire aho kwicara hamwe , gusa nawe urakoze kuko nubwo utashimye ibyanditswe ariko byibura urabikurikira buhoro buhoro bizaza

  • @Buzima @Kageyo mwakoze gukurikirana iki kiganiro , gusa nkunganiye ibyo prof yita inzego si inzego za Leta gusa , ibyo bita inzego nikiciro ubarizwamo icyari cyo cyose nibindi bigenga imyitwarire nimibereho ya muntu habamo inzego za Leta , ari habamo amadini , umuryango wawe, gushyikirana nabandi , inzego zimirimo (muri rusange), ibitanganzamakuru , amashuri , nibindi ntiwumve ko ari inzego zubutegetsi gusa cyangwa wumve ko ubwenge ari ubwo mu ishuri gusa, urugero ibyo wigishwa mu muryango bigufasha kugira ubwenge no kwigenga mu mitekerereze, ibyo mu madini bikugiraho izihe ngaruka, mu burezi ho bigenda gute , kugirango ubyumve neza ibyo ureba mu binyamakuru , mu gahunda zamashuri (curriculum) ibyo bashyira mu mategeko bitoranywa hasshingiye kuki ? bikugiraho izihe ngaruka mugutakaza ubwigenge mu gutekereza cg bikongerera gute kwigenga mu bitekerezo , burya rero ibi nibyo bita inzego muburyo bwaguye burenze inzego dusanzwe tuzi za Leta , cg zubuyobozi arizo prof. avuga muri rusange. Politiki , ubukungu, umuco, society , amadini , umuryango, amashuri , ibi byose ninzego muburyo bwaguye kuko bigira uruhare mu buryo bumwe cyangwa ubundi mubwisanzure bwimitekerereze n’ubwenge ubona, nimushaka kwihugura mujye mubireba muburyo bwaguye kuko ibi avuga biba ahari ho hose muri societies zose.
    Kugirango nkunganire amashuri , gerereza , amadini ….byose muburyo bumwe cyangwa ubundi bibangamira ubwigenge bwawe ariko nanone bigufasha muburyo bundi , urgero ibyo wiga ntubihitamo mu mashuri nta nuruhare ugiramo, bagutegeka kwambara imyenda runaka , tuvuge urugero uniforme niyo zaba zikubangamiye ariko ntabwo wabyanga ni muri iyi context prof. abivugamo.
    Nurugero wenda ntizihagije ariko byibura byaguha kumva uko biba bimeze, kugirango ubyumve neza ujye ureba nkiruhande rwawe wibaze nkurugero uti kuki abakobwa bakura bakaora ibintu ibi nibi , ese kuki njye ntashobora nko guteka (wenda nurugero niba uri umuhungu) ariko se tekereza nanone uti ntetse ubundi byantwara iki ? ntureba ukuntu za nzego zirema abantu aha umuryango wawe wakuremye kuburyo utakaza ubwenge kugeza aho wumva ko utateka, aha nurugero rwa family, urebe iruhande mu madini , hanyuma naza leta , mu kazi …….ibi nizo nzego prof aba avuga ziturema muburo bwaguye, muyandi magambo ikintu cyose kikubuza gutekreza cg kigushyiraho imbago nibyo bita inzego mu mvugo ya gihanga yakoreshejwe na Prof, rero si inzego gusa za Leta ubitekereze mu buryo bwaguye.

    Asante

  • Nonese ibyo Kageyo cyangwa uriya Buzima konumva uvugako nabyo biri mu bwigenge hamwe nizindi ngero utanze, barigenga cyangwa ntibigenga? Ibyo bibaza bifite ishingiro cyangwa?

  • Bimwe mubituma wigenga ni imibereho, kubaho, ukumva indilimbo ushatse igihe ushakiye naho ushakiye. nzajya kumva Ikigeni cya Nkurunziza ryari kuri stade Amahoro yubatswe ayireba? Nvumva Kavukire ryari kuri RBA, Inuma nkunda cyane.Burya ikintu cyose bakuvukije abantu natbwo wamenya igipimo uvukije buri munyarwanda. umuvukije 25%,75%…ubwigenge burya buragora nubwo twabugezeho…

Subiza

Your email address will not be published. Required fields are marked *